Ana Sayfa

 Temalar

Ömer Hayyam 

Hayyamdan 3.Sayfa

 Neyzen'den

 Esfref'den

Ömer Hayyam'in eserlerinden örnekler...                                                 Eserlerinden örneklerin 1.sayfasi
 

Ramazan ayi bu yil da geldi yine; 
Vurdu bukagiyi aklin bilegine; 
Tanrim bu halka bir gaflet ver de bari 
Ramazani Sevval sansinlar bu sene. 

Bizim sarap içmemiz ne keyfimizden, 
Ne dine, edebe aykiri gitmemizden; 
Bir an geçmek istiyoruz kendimizden: 
içip içip sarhos olmamiz bu yüzden. 

Orucumu yiyorsam ramazanda 
Mübarek aydan habersizim sanma: 
Çileden gece oluyor da gündüzüm 
Sahura kalkiyorum gün ortasinda. 

Bir testici gördüm, çamur içindeydi: 
Ayagi çarkinda, elinde bir testi; 
Testinin basinda bir yoksulun ayagi 
Kulpunda bir padisahin kellesi. 

Bilir misin, yüceler yücesi Tanri, 
Sarap ne zaman çosturur içenleri? 
Pazar, pazartesi, sali, çarsamba, persembe, 
bir de cuma, cumartesi günleri.

Bu zamanda az dostun oldun, daha iyi. 
Herkesle uzaktan hos bes edip geçmeli. 
Can gözünü açinca görüyor ki insan 
En büyük düsmaniymis en çok güvendigi. 

Kim görmüs o cenneti, cehennemi? 
Kim gitmis de getirmi? haberini? 
Kimselerin bilmedigi bir dünya 
Özlenmeye, korkulmaya deger mi? 

Kendimden geçtikçe gelirim kendime, 
Alçalirim çiktikça yüksek yerlere. 
En garibi, içmeden sarhosum da ben, 
Ayilirim her kadehi devirdikçe. 
 
Ben kadehten çekmem artik elimi; 
Tutmam senin senin kitabini, minberini. 
Sen kuru bir sofrasin, ben ya? bir sapik: 
Cehennemde sen mi iyi yanarsin, ben mi?

Tanri, cennette sarap içeceksin, der; 
Ayni tanri nasil Sarabi haram eder? 
Hamza, bir Arab' in devesini öldürmüs: 
Sarabi yalniz ona haram etmis peygamber.

Hep arar dururdum, dünyaya geleli, 
Alin yazisi, cenneti, cehennemi. 
Hocam kesti atti, saglam bilgisiyle: 
Alin yazisi, cennet cehennem sende, dedi. 

Gözüm, kör degilsen, bunca mezari gör; 
Dünyayi saran yalan dolanlari gör; 
Krallar, padisahlar çürüyüp gitmis: 
Ela gözlerine kurt dolanlari gör! 

Sen içmiyorsan içenleri kinama bari,

Birak aldatmacayi iki yüzlülükleri

Sarap içmem diye övünüyorsun ama;

Yedigin haltlar yaninda sarap nedir ki?

 

Ey kara cübbeli senin gündüzün gece,

Tas atma dünyayi bilmek isteyenlere.

Onlat yaratanin sanati pesindeler,

Seninse, aklin abdest bozan seylerde.

 

 

Ben içerim, ama sarhosluk etmem: 
Kadehten baska seye el uzatmam. 
saraba taparmisim, evet, taparim: 
Ama senin gibi kendime tapmam

Dünya padisahin, kayserin, hakanin olsun; 
Cehennem kötünün, cennet iyinin olsun; 
Tesbih meleklerin olsun, temizlik Rizvan' in: 
Sevgili bizim olsun, cani canimiz olsun. 

Dünyaya geldiler, cosup tastilar; 
Güldüler, eglendiler, anlastilar; 
Bir kadehte siziverdiler bir gün 
Ölüm uykusunda kucaklastilar. 

Biliyorum varligin, yoklugun dis yüzünü; 
Yükselmenin de alçalmanin da içyüzünü; 
Ne çikar öte yanini da bilsem felegin: 
Bezmisim bilgiden, atmisim her türlüsünü 

Yilan gibi tasa girsen de, Saki, 
Sizar ecelin suyu bulur seni; 
Bu dünya toprak, Saki, türkü söyle; 
bu soluk bir yel, sarap ver, Saki. 

Ben biyiklari süpürge etmisim meyhanede: 
Hayirmis, sermis birakmisim ikisini de. 
iki dünyayi karpuz gibi önüme koysalar 
Ne birine metelik veririm, ne ötekine. 

Her gün biri çikar, baslar ben, ben demege, 
Altinlari gümüsleriyle övünmege. 
Tam isleri diledigi düzene girer: 
Ecel çikiverir pusudan: Benim ben, diye. 
 
Bayram geldi; isimiz istir bu aralik; 
Horoz kani gibi sarap bollasir artik. 
Gel gelelim esekler de bos gezer simdi:
Oruç gemi agizlarindan çikar, yazik.

Niceleri geldi, neler istediler; 
Sonunda dünyayi birakip gittiler; 
Sen hiç gitmeyecek gibisin, degil mi?
O gidenler de hep senin gibiydiler.


Bir yanarim Tanri özlemiye Musa gibi; 
Bir ölürüm murada ermeden Yahya gibi;

Yari gökte kalirim hep bir igne yüzünden,

Hep bir baska derdin terzisiyim Isa gibi.

 

Ey kör! Bu yer, bu gök, bu yildizlar, bostur bos!

Birak onu, bunu da gönlünü hos tut hos!

Su durmadan kurulup dagilan evrende,

Bir nefestir alacagin, o da bostor bos !

 

Kim senin yasanı çignemedi ki soyle?

gunahsız bir omrun ne tadi kalir soyle.

yaptigim kotulugu kotulukle odetirsen eger

seninle benim aramda ne  fark kalir ki soyle

 

Tanri bizi çamurdan yarattiginda,

biliyordu bu dünyada ne isimiz olacak.

isledigim günahlar hep onun,

emriyledir o halde cehennemde beni nicin yakacak?

 

Isyan edip karsinda duracagim, neredesin?

karanligi, isiğa yoracagim, neredesin?

İbadete karşılık cenneti alacaksam

'bagis mi ticaret mi' diye soracagim, neredesin?

 

Padisah ol, yokluk halkasina gir de; 
Yikan, kirin pasin kalmasin gönülde. 
Meyhaneye ermege gelince biri 
Kendini bil de ne yaparsan yap de. 

Ey dogru yolun yolcusu, çaresiz kalma; 
Çikma kendinden disari, serseri olma; 
Kendi içine sefer et erenler gibi: 
Sen görenlerdensin, dünya seyrine dalma. 

Bilgisizliimi sundum durdum aleme; 
Bir yoksulluk karanligi çöktü gönlüme; 
Utandim günahimdam, müslümanligimdan: 
Bundan böyle zünnar takacagim belime. 

Elimde olsa dünyayi küçümserdim; 
iyisine de kötüsüne de yuf çekerdim; 
Daha dogrusu bu asagilikk yere 
Ne gelirdim, ne yasardim, ne ölürdüm. 

Toprak olup gitmislere sorarsan 
Ha gavur olmussun ha müslüman. 
Kimler bu dünyada elenmemisse 
Ötekinde yalniz onlar pisman 

Yapma diyorsun; yapmamak elimde mi? 
Sen al demisin; nasil çekerim elimi? 
Hem yap hem yapma demek seninki bana 
insaf: Kadeh devrilir de dolu kalir mi? 
 
Seyh fahiseye demi? ki: - Utanmaz kadin; 
Her gün sarhossun, onun bunun kucagindasin. 
Dogru, demis fahise, ben öyleyim; ya sen? 
Sen bakalim su göründügün adam misin? 

Öldürmek de, yasatmak da senin isin; 
Bu dünyayi gönlünce düzenleyen sensin. 
Ben kötüyüm diyelim, kimde kabahat? 
Beni böyle yaratan sen degil misin? 

Kör cehalet çirkeflestirir insanlari,

suskunlugum asaletimdendir.

Her lafa verecek bir cevabım var elbet.

Lakin bir lâfa bakarim laf mı diye,

bir de söyleyene bakarim adam mı diye

 

Sen bu dünyanin sirrina eremezsin,

erenlerin dilini de sokemezsin

oyleyse ic sarabi, cennet et dunyayi

öteki cennete ya girer, ya giremezsin

 

Yaşamın sırlarını bileydin

Ölümün de sirlarini çözerdin

Bugün aklin var bir sey bildigin yok,

Yarin, akilsiz neyi bileceksin?

 

Seni kuru softalarin softasi seni,

Seni cehenneme kömür olasi seni.

Sen mi haktan rahmet dileyeceksin bana?

Hak’ka akil ögretmek senin haddine mi?

 

Irmaklarından şaraplar akacak“ diyorsun, 

Cennet-i ala meyhane midir?

'her mümin'e iki huri' diyorsun

Cennet-i ala kerhane midir?

 

geri